Ceol na hÉireann / Irish Music, Volume 1, Issue 3, Page 10

Ceol na hÉireann / Irish Music, Volume 1, Issue 3, Page 10
1 views
Favourite | Share | Feedback

Properties

periodical Publisher
Na Píobairí Uilleann
periodical Editor
Chairman, NPU
periodical Title
Ceol na hÉireann / Irish Music
volume Number
1
issue Content
10Ceol na hEireann Irish Music11Dar horn fin, is tbhachtach freisin, go mbeadh an t-anihrnaI inniil ar airdechruinn an cheoil a choinneil o thus deireadh an anihrin. Ar ns go leoramhrnaithe a bhIonn le cloisteil go minic againn, agus a bhIonn a rnoladh gohard, t s de locht orm fdin go gcaillim airde an cheoil agus amlirn a r agam.NeirbhIs igin is cis leis sin, ach nil leigheas agam air, agus sin an fth nachmbIonn s de scairt ionarn dul ag amhrnaIocht go poiblI, n cur isteach archomrtais, murab ionann agus cuid mhaith duaiseoirl agus lucht dantacaisad a bhfuil an locht canna orthu.In amlirnaIocht na Gaeilge, is riachtanach nach mbristear frsanna na filIochta,arb ionann iad agus mIreanna an cheoil nuair a deirtear an t-amlirn i gceart. Arneamhchead do na scolirl go lir nach litrlocht leo go lInte scrIofa, creidimsego bhfuil litrlocht bhdil na Gaeilge, idir an anThrnaIocht agus an scalaIocht,chuile bhlas chomh tbhachtach le rud ar bith dr scrlobhadh sIos riamh. Agusis sna scalta, agus san fhilIocht is bun leis an amhrnalocht thraidisinta, arinneadh forbairt litearta ar an teanga bheo i rith an d chad bhliain roimh thusna hathbheochanna. Mholadh rnOhlamh fin, MirtIn O Cadhain, nr miste doscrlobhneoir ar bith Gaeilge an oiread de na hamhrin sin a chur deghlanmheabhair mar buns diichais he stul nuaimseartha scrIobhneoireachta affiorbhairt do them. NI raibh amlirn de chuid an iarthair nach raibh aige fin,c nach raibh s in ann canadh. Is cuimhin horn olche amhin os cionn trIochavarsa de Dhnall Og a scrlobh sios uaidh i dtigh tabhairne UI Nilh i mBaileAtha Cliath. As barr a chloiginn a thug s dhorn iad agus chuireas deghlanmheabhair iad.Creidim fin, ms bunchioch na hamhrnaIochta I cruinneas na teanga, gur deriachtanas beatha na teanga nach bhfaighidh ealaIn uasal na hamhrnalochtabs, in Eirinn n in Albain. Agus cuireann fuaimniu ceart na nguthal, idir chaoh,leathan agus sraithe, agus fuaimniii na gconsan, idir ghlan agus simhithe agusurraithe, dath ar leith ar ghuthaIocht na hamhrnaIochta; agus nil gar dshanadh ach go mbraitheann difeacht na hamhrnaIochta dchais go mr arbhlas na nguthaI agus na gconsan canna. Agus c gur lir go bhfuil cuid mhrdaoine i nGaeltacht agus i nGahltacht nach bhfuil ar. aon intinn liom faoi seo,(seans nach gcuidIonn an Cl Rrnhnach leo?), nI ghilhim gur forbairtcheadmhach ar bith I sid a bhaint as fuaimeanna an Bharla san amhrnalochtseo ar mhaite le nua-aimsireachas.Ach t s f nach ag duine ar bith a bheith ag iarraidh anthrn traidisinta a rmuna mbIonn se ssta fuaimeanna na bhfocal a r i gceart. NI rnr do athuiscint, mar a deireadh Sean o Riada, gur ceoh lIneach ata san anihrnaIochtseo, f mar gur teanga lineach I an Ghaeilge fin at bunaithe ar leannachtgutal, briste ag na consain, consain a bhionn a sIor-athril caol, leathan, faoisheimhiu agus faoi urriI, an caoh agus an heathan ag freagairt thi chile, no arsaralocht ar a chile, no ag geilleadh da chile chun an burl a chur in jul gohiomlan. Ar ndigh nIh ansin ach riteas ginearalta ar bhar a bhfuil i bhfad nIosm taighde he danamh air. Ach an t a dhanfadh staidar cruinn ar Amhranan Liostha a chanadh ag Seosamh O hEanal, bfhearr mar a thuigheadh scard a bhI i gceist ag Sean.Anois, maidir le luas na harnhrnaIochta, illonn gach cinel anihrin a huasirithe fin, ag brath ar an bhar agus ar mheadracht na filIochta. Duine ar bitha isteann heis na hanthranaithe a bhfuih hiriti ar a saothar ar thip UI haoi,shlufe go dtabharfaidis sin faoi deara isteacht leis, bffiidir, i gcomhar leisna tipeanna eile ata ar fail 0 Shorcha NI Ghuairim, 6 Mhire Aine NIDhonncha, 0 Niochs TOibIn, Aine UI Laoi, 6 Aodh O Duibheanaigh, 0Sheosamh 0 hEanal, 0 Shen ac Dhonncha, mar shamplaI. Ach, ta faiseangrnna ag cuid nihOr de dhuaiseoirl an hae inniu na hamhrin go lir a splonadhamach go nglacann siad a dha oiread ama orthu fin varsa a ra agus a ghlacadhduine ar bith de na fonnadOirl ud. Ar ndoigh, nI cabhair ar bith I gach varsa ashIneadh he ca in ntaI maise gan udar. Nach minic a chloistear amhrainspleodracha gr, ar ns Bean an Fhir Rua, nO Mirln de Barra a splonadharnach f mar a bheadh caointe iontu. Ach toisc gur cainteoirl 0 dhchas iadna hamhrnaithe, moltar go spartha iad, ar nOs mar a mholtal gadhas SamuelJohnson. Agus nI he duine as bith a mhasl, na le teann ciotrtintachta a bhfuilna rudaI seo a r agam, ach go bhfuil faitIos orm go bhfuih amhrnaIocht nahEireann i mbaoh a bite, in ineacht leis an teanga, in abhainn thruaillithe nafothranrn.Mar iarracht as I a chur as lmh shbhha, scrlobh me aiste as an Irish Times as16/2/1993 mar dirt me go raibh prinn riachtanach le tionscnamh a chur as bunchun tabhairt faoi chlr eigeandla den chineal seo a leanas:1 Chrci a dhanamh as an anihrnaIocht at as thaifead as chir, as thipagus i lmhscrlbhinn. Ca bhfuil siad? An bhfuil siad sln? An fidirF
issue Number
3
page Number
10
periodical Author
[Various]
issue Publication Date
2001-01-01T00:00:00
allowedRoles
anonymous,guest,friend,member

Ceol na hÉireann / Irish Music, Volume 1, Issue 3

Related Keywords